Balaton północny brzeg – co zobaczyć w Balatonalmádi na Węgrzech

110

Północny brzeg Balatonu na Węgrzech – czy warto?

Balaton w poprzednim stuleciu był dla wielu Polaków pierwszym „zagranicznym morzem”. W latach 80. i 90. wyjazd nad to węgierskie morze miał w sobie coś wyjątkowego, bo były długie podróże samochodem, smażony langosz na plaży i ciepła, płytka woda idealna dla dzieci. I my mamy właśnie takie pierwsze wspomnienia, do których dołącza jeszcze spanie na kempingu, pod namiotem.

Dziś wakacje nad Balatonem wyglądają inaczej. Jak się ostatnio przekonaliśmy jest więcej komfortu, lepsza infrastruktura, wyższy standard hoteli i restauracji. A jednocześnie wciąż potrafi dać to, co pamiętamy sprzed lat: spokojne poranki nad wodą i wieczory, kiedy całe jezioro zmienia kolor. I to nadal świetne miejsce na spokojny, rodzinny wypoczynek.

My odwiedzaliśmy północny brzeg, który wyjątkowo przypadł nam do gustu, bo klimat przypominał nam nieco mazurskie mariny. A jednocześnie mamy urocze połączenie z górzystym, wulkanicznym krajobrazem.

---

Jak powstało jezioro Balaton?

Balaton nie jest jeziorem polodowcowym, jak wiele zbiorników w Polsce. Jego geneza jest zupełnie inna.

Powstał około 20–25 milionów lat temu w wyniku ruchów tektonicznych. W tym rejonie dochodziło do pęknięć i obniżeń skorupy ziemskiej, które stworzyły długą nieckę. Z czasem została ona wypełniona wodą z systemu rzecznego głównie rzeki Zala.

Ważną rolę odegrała też aktywność wulkanu, szczególnie widoczna dziś na północnym brzegu. Charakterystyczne bazaltowe wzgórza (np. w okolicach Badacsony czy półwyspu Tihany) są pozostałością dawnych stożków wulkanicznych. Swoją drogą, warto zobaczyć tę okolicę.

Dlatego Balaton ma dziś tak płaskie, rozległe dno – przez miliony lat był stopniowo wypełniany osadami.

Dziś Balaton ma powierzchnię około 592 km², co czyni go największym jeziorem całej Europy Środkowej.

Kilka innych ważnych informacji:

• długość jeziora to ok. 77 km,
• szerokość waha się od 1,3 do 14 km,
• linia brzegowa ma około 235 km,
• średnia głębokość to 3–4 m,
• maksymalna głębokość – około 12,5 m (w tzw. Rynnie Tihany).

---

Północna część Balatonu – dla jakich turystów?

Balaton wbrew pozorom jest dość zróżnicowany, a naszym zdaniem północ i południe różnią się na tyle, że można śmiało polecać je innym grupom turystów.

Południowy brzeg Balatonu jest płaski, z bardzo łagodnym zejściem do wody. Dno opada powoli, plaże są szerokie, a infrastruktura typowo wakacyjna, bardziej rozwinięta. To kierunek dla osób, które szukają klasycznego letniego wypoczynku: długiego plażowania, sportów wodnych, łatwego dostępu do kąpielisk i większej liczby kurortowych atrakcji dla dzieci. Miejsce idealne do bezpiecznego wypoczynku dla rodzin z dziećmi. Za stolicę Balatonu uważa się leżący na południu Siófok.

Północny brzeg Balatonu wygląda inaczej. Tu dno w jeziorze szybciej opada, pojawiają się wzgórza, wulkaniczne stożki, punkty widokowe i bardziej zróżnicowana linia brzegowa. Miasteczka są mniejsze, często z zabytkową zabudową i spokojniejszym klimatem, w których nie brakuje atrakcji turystycznych. To propozycja dla tych, którzy oprócz wody chcą mieć krajobraz, spacery, lokalne winnice i trochę więcej przestrzeni. A także tych, którzy preferują ciszę i spokój.

Nam przypadła do gustu północna część, bo chyba bardziej odpowiadała naszym preferencjom.

Co przyciąga turystów nad północny Balaton na Węgrzech?

• punkty widokowe z panoramą jeziora,
• stare wille z przełomu XIX i XX wieku,
• mniejsze, spokojniejsze kurorty,
• kultura wina i lokalna gastronomia.

Północny Balaton jest też fajnym miejscem po sezonie. Gdy byliśmy jesienią wciąż w marinach obecne były jachty, wciąż była dobra pogoda na dłuższe i krótsze wycieczki piesze i rowerowe.

Po jeziorze można popływać statkami wycieczkowymi, które kursują między brzegami. Rejsy łączą najważniejsze porty północnego i południowego brzegu – m.in. Balatonfüred, Tihany, Siófok czy Balatonalmádi. To spokojne, jedno- lub dwugodzinne trasy widokowe, często planowane pod zachód słońca – bez pośpiechu, z szeroką panoramą wulkanicznych wzgórz północnego brzegu.

Latem pojawia się też druga odsłona balatońskich rejsów – statki dyskotekowe z DJ-ami. Najwięcej takich wydarzeń startuje z Siófok, które od lat uchodzi za najbardziej imprezowe miasto nad jeziorem. To kilkugodzinne „boat party” z muzyką house czy techno, odbywające się głównie w lipcu i sierpniu. Wtedy Balaton pokazuje inne oblicze – bardziej dynamiczne i głośniejsze, ale nadal z wodą i zachodzącym słońcem w tle. Na pewno znajdą się fani takich rejsów, my jednak właśnie z tego powodu wybieramy północ.

Jeśli ktoś planuje podróż samochodem to jest też samochodowa przeprawa promowa, między miejscowościami Tihany i Szántód. Prom płynie niecałe 7 minut, więc mieszkając na północy można też spokojnie wybrać się na południe.

Co prawda zdaniem Węgrów północ jest droższa od południa. Mierzą to „indeksem langosza” czyli ceną popularnego placka smażonego na głębokim tłuszczu. Na północy jest nieco droższy, a najdrożej jest w Balatonfüred.

---

Balaton kiedyś i dziś

Wracając nad Balaton po latach, widać wyraźnie, że to już nie jest to samo miejsce, które pamiętamy z dzieciństwa.

Co się zmieniło?

• wyższy standard hoteli,
• lepsza gastronomia,
• odnowione promenady i mariny,
• nowoczesne obiekty wellness.

Co zostało takie samo?

• szerokie przestrzenie nad wodą,
• zachody słońca nad jeziorem,
• atmosfera wakacyjnego spokoju.

Balaton przestał być „tańszą alternatywą”. Stał się świadomym wyborem – szczególnie dla tych, którzy szukają mniej oczywistych kierunków wakacyjnych w Europie Środkowej.

---

Balatonalmádi – atrakcje dawnego letniska

Zatrzymaliśmy się w miejscowości Balatonalmádi, na północno-wschodnim krańcu Balatonu. To część położona najbliżej nas jadąc z Polski. Ciche, spokojne, 8,5 tysiąca mieszkańców, które naszym zdaniem warto odwiedzić. Podobnie jak okolice miasta. To jedno z tych miejsc nad Balatonem, które nie epatują rozmiarem ani głośną rozrywką, ale nadrabiają klimatem. Bo można tu jednocześnie mieć piękne jezioro, mariny i gór.

Charakterystyczne czerwone skały, tzw. czerwonego piaskowca permskiego (ok. 250 mln lat), który występuje w tej okolicy, nadają zboczom oraz fragmentom wybrzeża rdzawy, ciepły kolor. Najlepiej widać go w odsłonięciach skalnych przy ścieżkach spacerowych i w wyższych partiach miasta. W słoneczny dzień kontrast między czerwoną skałą, zielenią roślinności i błękitem jeziora jest bardzo wyraźny.

Atmosferę dawnego letniska robią stare wille z przełomu XIX i XX wieku, kręte uliczki i kamienne schody prowadzące w stronę jeziora tworzą.

Jest tu spokojna promenada, zadbane kąpieliska i punkty widokowe, z których widać szeroką taflę Balatonu. Poszukajcie wieży widokowej Óvári, z której rozciąga się malowniczy widok na okolice. Jednym słowem to dobre miejsce miejsce dla tych, którzy szukają równowagi między wodą a krajobrazem, historią a współczesnym komfortem.

I jest dobrą bazą wypadową na bliższe poznanie pozostałych części jeziora Balaton.

---

Balaton noclegi – Hunguest BÁL Resort

Jeśli pytanie brzmi: gdzie nocować nad północnym Balatonem, jednym z najlepszych adresów jest Hunguest BÁL Resort. Spędziliśmy tu piękne chwile i mieliśmy też czas, by coś zobaczyć nad Balatonem.

Hotel został odnowiony w 2022 roku. Jest wygodny, ma nowocześnie urządzone pokoje, a szczególnie dobre są te z widokiem na jezioro, gdzie można podziwiać zachody słońca.

Jego największym atutem jest lokalizacja, bardzo blisko jeziora, z bezpośrednio wychodzącą na promenadę kładką.

Jak dowiedzieliśmy się na miejscu Hunguest Hotels, dbając o zachowanie lokalnych wartości, przywrócił do dawnej świetności willę zastępcy komornika Dezső Véghely z połowy XIX wieku, znajdującą się na terenie hotelu.

Co wyróżnia Hunguest BÁL Resort?

• przestronne, nowoczesne pokoje z widokiem na jezioro,
• bezpośredni dostęp do plaży,
• rozbudowana strefa wellness z basenami i saunami,
• całoroczna oferta – nie tylko sezon letni (jesienią, gdy byliśmy hotel również tętnił życiem).
• przyjazny pieskom, z ograniczeniem wagi do 30 kg, więc wszelkie średniaki i te mniejsze-duże się łapią

To zupełnie inny standard niż dawne ośrodki wypoczynkowe. A jednocześnie, wciąż kilka kroków od wody.

Słyszeliśmy o tym, że jedyna piaszczysta plaża jest na południu, w Balatonlelle. Ale jak przekonaliśmy się w Hunguest Bal Resort nie jedyna, bo na hotelowym terenie jest tu niewielka piaszczysta plaża, z której można wchodzić do wody. Większość plaż nad Balatonem jest trawiasta.

W ogóle wrażenie zrobił na nas rozległy kompleks plażowy, należący do Hunguest BÁL Resort. W sezonie to na pewno najlepsze miejsce w okolicy, bo oprócz miejsca na leżaki, fajnej strefy zabaw dla dzieci jest też Aqua Beach Bar z klasycznym wakacyjnym menu jak burgery, grill, koktajle. Jeśli ktoś zgłodnieje, nie musi biegać po okolicy i szukać.

Jesienią wszystko było oczywiście zamknięte, ale nawet wówczas miejsce wyglądało bardzo obiecująco.

Mieliśmy okazję skorzystać z seansów saunowych z saunamistrzem, które gorąco polecamy. Są świetnie przygotowane i bardzo dobrze prowadzone.

Nasz mistrz stosował też lodowe kule z aromatami drzewnymi, które bardzo nam się podobały.

Jest tu też świetna strefa wellness, kryte baseny z biczami wodnymi i nie tylko.

W strefie wellness można znaleźć Bar SPA z lekkimi, zdrowymi przekąskami i sokami. W hotelu jest też Spa du Monde, jeśli ktoś czuje potrzebę zadbania o swoją urodę.

---

Gdzie zjeść nad Balatonem?

Byliśmy za krótko by testować okoliczną gastronomię (obiecujemy zrobić to kolejnym razem i uzupełnić ten tekst). Natomiast w zupełności wystarczało nam to co oferuje Hunguest BÁL Resort. Gastronomia jest ich mocną stroną. Świetne śniadania w restauracji KAKAS Brasserie & Grill, bardzo różnorodne z dużym wyborem warzyw i serów.

Ten duży wybór i dobra jakość widoczne były zresztą nie tylko podczas śniadania, ale również obiadokolacji, od klasycznych smaków węgierskich po lżejsze propozycje.

Skyrose Bar – panoramiczny bar z widokiem na Balaton

Na samym szczycie jest jedno z najbardziej efektownych miejsc w hotelu. Bar na dachu oferuje panoramiczny widok na jezioro ( i fajne autorskie koktajle).

Co ważne – dostępny jest przez cały rok, również dla gości spoza hotelu, bo jest pod dachem i przeszklony.

Jednak widok naprawdę wgniata w fotel, szczególnie o zachodzie słońca.

Pobyt jesienią nad Balatonem zainspirował nas na tyle, że z chęcią odkryjemy to miejsce również w sezonie wiosenno-letnim.