Pałac Sanssouci w Poczdamie – zwiedzanie na własną rękę

Pałac Sanssouci – rokokowa perła stolicy Brandenburgii

Pałac Sanssouci w Poczdamie nazywany jest często „pruskim Wersalem”. To perła rokokowej architektury i jedno z najważniejszych dzieł Fryderyka Wielkiego. Zbudowany w latach 1745–1747 jako letnia rezydencja, miał być miejscem odpoczynku „sans souci” – czyli „bez trosk”. Nieprzypadkowo tutaj monarcha uciekał przed codziennymi obowiązkami zarządzania krajem. Nieprzypadkowo również my się tutaj wybraliśmy, bo słyszeliśmy wiele dobrego o pięknej architekturze, wnętrzach, ale też i parku, który go otacza. Pałac położony jest bowiem na malowniczym wzgórzu wśród winnic i kaskad, które powstały jako pierwsze i otoczony jest przepięknymi ogrodami. Park Sanssouci, ma aż 300 hektarów powierzchni. Jest niewiele mniejszy niż Central Park w Nowym Jorku i miał być rajem na ziemi.

Poczdam, w którym znajduje się Sanssouci jest nazywany miastem pałaców z uwagi na ich liczbę. Jednak ten jest wyjątkowy i chyba najbardziej znany turystom z całego świata. Naszym zdaniem wart jest odwiedzenia, bo wielkość całego parku i piękno pałacu głównego i innych obiektów mogą przyprawić o zawrót głowy.

Poczdam – kilka słów o sypialni Berlina

Poczdam to jedno z tych miast, które robią wrażenie nie tylko z powodu architektury ale też i historii. Położone obok Berlina miasto przez wieki pełniło rolę rezydencji pruskich królów i cesarzy. Po wojnie straciło nieco na znaczeniu, ale dziś wraca do łask i nazywane jest sypialnią Berlina. Mieszkańcy stolicy wolą tu uciekać od zgiełku wielkiej aglomeracji i żyć w otoczeniu wyjątkowych zabytków, do których uciekał też Fryderyk Wielki. Poczdam to również stolica Brandenburgii, pięknego niemieckiego landu, którego przyroda, lasy i jeziora przypominają naszą Warmię i Mazury, o czym mogliśmy się przekonać podczas jednej z naszych podróży.

Jednak Poczdam to nie tylko Sanssouci – choć ten jest najbardziej znany. Ale to także pałac Cecilienhof, w którym odbyła się Konferencja Poczdamska kończąca II WŚ

czy elegancki pałac Charlottenhof. Miasto to też wątki filmowe i wyjątkowa dzielnica holenderska o czym więcej dowiecie się z kolejnego tekstu o tym mieście.

Wizyta w Pałacu Sanssouci

Żaden inny pałac nie jest tak ściśle związany z Fryderykiem Wielkim jak Sanssouci. Nazwa oznaczająca „bez zmartwień” – była rozumiana jako motyw przewodni króla, dla którego była to ulubiona letnia rezydencja i schronienie w trudnych chwilach.

Król zaprojektował osobiście Schloss Sanssouci na „Wüsten Berg” w pobliżu Poczdamu wraz z tarasowymi winnicami, które pojawiły się jako pierwsze. Tutaj chciał zajmować się filozofią, muzyką i literaturą, a pewnego dnia zostać pochowanym w krypcie obok pałacu. Stało się tak dopiero w 1991 roku. Na jego grobie często można zobaczyć… ziemniaki.

Dlatego, że:

Cesarz Fryderyk II Wielki był nazywany „kartoflanym królem” (niem. Der Kartoffelkönig), ponieważ odegrał kluczową rolę w upowszechnieniu uprawy ziemniaków w Prusach. W XVIII wieku ziemniaki były nowością i spotykały się z nieufnością chłopów. Fryderyk, dostrzegając ich wartość jako odpornego i pożywnego źródła żywności, wydał specjalne edykty nakazujące sadzenie ziemniaków. Aby przekonać ludność, stosował także sprytne zabiegi propagandowe – np. celowo kazał strzec kartoflisk przez żołnierzy, by wzbudzić zainteresowanie. Dzięki jego działaniom ziemniaki stały się podstawą wyżywienia w regionie, a przydomek „kartoflany król” przylgnął do niego na stałe.

Dziś ludzie kładą ziemniaki na jego grobie jako gest wdzięczności za jego rolę w upowszechnieniu uprawy ziemniaków w Prusach. Fryderyk II jako jeden z pierwszych europejskich władców zrozumiał wartość ziemniaka jako taniego, pożywnego i odpornego na trudne warunki klimatyczne źródła żywności. W XVIII wieku, kiedy głód i niedobory żywności były powszechne, promowanie ziemniaków pomogło uratować wielu ludzi przed niedożywieniem.

Pracami kierował Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff, który w latach 1745-1747 zbudował jednopiętrowy pałac w stylu francuskiego „maison de plaisance” zgodnie ze specyfikacją króla. Centrum pałacu tworzą dwie reprezentacyjne sale, z pomieszczeniami mieszkalnymi Fryderyka Wielkiego na wschodzie i pokojami gościnnymi na zachodzie, łącznie 12 komnat.

Wnętrza pałacu Sanssouci w Poczdamie

Pokoje charakteryzują się elegancją i stylowym przepychem. Wyraźnie oddają również miłość króla do wspaniałego otoczenia, „pruskiej Arkadii”. Wszystkie miały wyjście na taras, z którego dalej ścieżki prowadziły do winnic i parku.

W kopulastej sali marmurowej król przyjmował wybranych gości przy słynnym Okrągłym Stole. Biblioteka i sala koncertowa to najważniejsze elementy wystroju wnętrz. Skrzydła boczne – kuchnia i skrzydło damskie zbudowano w obecnej formie dopiero w latach 1840-1842 za Fryderyka Wilhelma IV według projektów Ludwiga Persiusa.

Pierwsza sala po lewej zdobiona głównie pracami pracami francuskich artystów i tematami sielskiego życia na łonie natury, m.in. gra w ciuciubabkę czy śniadanie w lesie czyli nurt tzw. wytwornej zabawy. Urocze spotkania ludzi cieszących się naturą.

Budowa pałacu przebiegła w rekordowym tempie i z tego powodu jest jednym z najczęściej remontowanych zabytków w Poczdamie. Z zewnątrz wydaje się nie tak duży jak to co widzimy w środku.

Pałac zachwyca lekkością formy i harmonią z naturą. Wnętrza pełne są dzieł sztuki, zdobień i detali oddających zamiłowanie króla do filozofii, muzyki i sztuki.

To tu Fryderyk Wielki spotykał się z Voltairem, który jako jeden z niewielu miał swój osobisty pokój gościnny i odpoczywał z dala od dworskiego zgiełku Berlina.

Dziś Sanssouci to nie tylko muzeum, ale przede wszystkim symbol epoki oświecenia i jednego z najciekawszych okresów w historii Prus.

Park Sanssouci

Jednak Sanssouci – to nie tylko królewski pałac, ale przede wszystkim park z unikalnymi ogrodami tarasowymi i wspaniałą fontanną w centrum, znane na całym świecie i wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1990 roku.

To przepiękne połączenie pracy ogrodników, utalentowanych architektów i rzeźbiarzy swoich czasów.

Król zaplanował budowę pałacu w 1743 wraz z tarasowymi winnicami i grobowcem. Później król Fryderyk Wilhelm IV znacznie rozbudował ogród rozciągający się między prywatnym pałacem Sanssouci a potężnym Nowym Pałacem.

W ten sposób francuski ogród rozrywki Fryderyka przeplatał się z malowniczym parkiem krajobrazowym XIX wieku i uzupełniał fascynującymi elementami naturalnymi oraz wspaniałymi budowlami okresu klasycyzmu i romantyzmu.

Estetykę i filozofię dawnych mieszkańców tych kompleksów pałacowych można poznać w perfekcyjnie zaprojektowanych ogrodach, architekturze, elementach wodnych i ponad 1000 rzeźb.

Park Sanssouci ma powierzchnię około 300 hektarów i rozciąga się na dwa kilometry ze wschodu na zachód. Zdobi go aż 1000 rzeźb. Warto na jego zwiedzanie zaplanować kilka godzin, a jeśli macie czas to nawet cały dzień. To miejsce, gdzie naprawdę można wypocząć i zrelaksować się w pięknym otoczeniu.

O parkowe trawniki, żywopłoty, drzewa i rozległe łąki dba 60 ogrodników. Dwa razy w roku u stóp pałacu, zmieniają oni dekorację z ponad 230 000 roślin.

A jednym z najbardziej charakterystycznych budynków parkowych jest rokokowy pawilon chiński zbudowany na podstawie szkiców Fryderyka II Wielkiego.

Pawilon chiński

Ten pawilon w stylu rokoko jest prawdopodobnie najlepiej znanym i zachowanym przykładem stylu chinoiserie. Styl ten kształtował kulturę dworską w Europie w XVIII wieku. Chinoiserie nie oddaje charakteru ówczesnych Chin, lecz raczej pokazuje, jak Europejczycy postrzegali ten kraj. I trochę przypomina nam wyobrażenia na temat kuchni chińskiej, która na Starym Kontynencie smakuje zupełnie inaczej niż oryginalna.

Pawilon otaczają naturalnej wielkości pozłacane figury, rozmieszczone pojedynczo lub w grupach wokół budynku. Przedstawiają muzyków i pijących herbatę w strojach z bajek. Kolumny w kształcie pozłacanych palm mają przenosić nas w odległe strony, do Azji. Autorami tej koncepcji są Peter Benckert i Johann Gottlieb Heymüller, którzy stworzyli tę kompozycję czyli sztafaż „à la chinoise”.

Ściany wewnętrzne zdobią złocone konsole, na których eksponowana jest porcelana z XVIII wieku. Duże malowidło sufitowe przedstawia „chińskie” społeczeństwo.

Zwiedzanie pałacu Sanssouci i parku

Zwiedzanie Pałacu Sanssouci odbywa o ustalonych godzinach wstępu. Bilety fizyczne na konkretny dzień można kupić w Centrum Wycieczkowym Zabytkowego Młyna (tuż obok parkingu) na 30 minut przed otwarciem pałacu.

Ponieważ liczba biletów na każdy dzień jest ograniczona, w sezonie letnim warto zrobić to wcześniej na stronie internetowej Pałacu Sanssouci. A także planować zwiedzanie w dni powszednie i rano, o ile macie taką możliwość. Jak widzicie jest opcja by zwiedzać park również konnym zaprzęgiem.

Ceny biletów do pałacu Sanssouci

• bilet normalny – 14 euro
• bilet ulgowy – 10 euro

Ceny biletu do pawilonu chińskiego

• bilet normalny – 5 euro
• bilet ulgowy – 4 euro

Sansoucci nie podaje dokładnej liczby turystów odwiedzających każdego roku Pałac, ale można ich liczyć w dziesiątkach tysięcy. Jeśli planujecie się tu wybrać nie warto czekać z kupnem biletów do ostatniej chwili. Liczba osób wpuszczanych do środka jest bowiem limitowana.

Pałac Sanssouci w Poczdamie – godziny otwarcia

Zwiedzanie pałacu jest możliwe w zasadzie cały rok, jednak okres ten został podzielony na sezon letni i zimowy

Lato w Sanssouci

Ten okres trwa od 1 kwietnia do 31 października1. Kwiecień 2025 – 31. Październik 2025

• poniedziałki – zamknięte
• od wtorku do niedzieli – 10:00 – 17:30

Warto pamiętać, że ostatnie wejście odbywa się 30 minut przed zamknięciem

Zima w Sanssouci

Okres zimowy w pałacu zaczyna się 1 listopada i kończy 31 marca

• poniedziałki – zamknięte
• od wtorku do niedzieli – 10:00 – 16:30

Jeśli przyjeżdżacie samochodem, to spokojnie możecie go zostawić na dużym parkingu przed wejściem, który niestety jest dodatkowo płatny.