Lidzbark Warmiński – dlaczego jest nazywany Perłą Warmii?

lidzbark warmiński

Atrakcje turystyczne Lidzbarka Warmińskiego

Lidzbark Warmiński leży w samym sercu Warmii i jest jednym z 50 miast województwa warmińsko-mazurskiego. Ma prawie 15 tysięcy mieszkańców. Niewielkie miasteczko w rozwidleniu rzek Łyny i Symsarny zapewne byłoby kolejnym z cichych polskich miejscowości na uboczu, gdyby nie jego niezwykła historia, piękne położenie, zabytki i… powstające właśnie uzdrowisko.

lidzbark warmiński

Zwiedzając po raz kolejny ten piękny zamek przypomnieliśmy sobie o liście w butelce, zamurowanym podczas remontu w 1928 roku.

lidzbark warmiński

List który wymienia murarzy, majstrów i okoliczności jego pozostawienia, ale najlepiej radość życia w tym miejscu oddają ostatnie zdania:

… poza tym żyjemy w spokoju i wesoło, bo nic ponad przyjemności. Najważniejsze dla nas są pieniądze i kobiety, bądźcie wszyscy szczęśliwi i pomyślcie o nas, gdy znajdziecie tę kartkę.

Kto tak jak my pamięta miasto sprzed 20-30 lat, może się bardzo zdziwić odwiedzając je dziś. Zmieniło się, wypiękniało i chyba ma pomysł jak wykorzystać swoje wyjątkowe położenie, w sercu wyjątkowego regionu jakim jest Warmia.

lidzbark warmiński

Bo tak jak Lidzbark Warmiński wyróżnia się na Warmii, tak Warmia wyróżnia i odróżnia się od Mazur pięknie pofałdowanym krajobrazem, przecinanym rzeczkami i tym, że żyje się i wypoczywa się tu inaczej, chyba nieco lepiej. Zdecydowanie w wolniejszym tempie, co jest też ideą miast CittaSlow, do których to Lidzbark Warmiński należy.

lidzbark warmiński

To miasto tak niezwykłych postaci jak:

  • biskup Marcin Kromer – historyk i pisarz okresu renesansu dzięki którego kronice „Opis Polski” – zachód dowiedział się jak żyje się w dalekim kraju nad Wisłą,
  • biskup Ignacy Krasicki – ostatni z mieszkańców zamku biskupów, nazywany księciem poetów, jeden z głównych przedstawicieli polskiego Oświecenia,
  • wreszcie kanonik warmiński Mikołaj Kopernik – najważniejsza postać Warmii, twórca teorii heliocentrycznej, który na lidzbarskim zamku mieszkał kilka lat u swojego wuja, biskupa Łukasz Watzenrode.

Lidzbark Warmiński mapa miejsc wartych zobaczenia

Lidzbark Warmiński – historia miasta

W czasach pogańskich plemion Warmów i Bartów w tym miejscu istniała osada Lecbarg. Krzyżacy, którzy podbili te ziemie w 1240 roku nadali jej nazwę Heilsberg czyli Góra Święta. A prawa miejskie otrzymał w 1308 roku.

lidzbark warmiński

Od 1350 roku do XIX wieku był największym miastem Warmii. Był też ważnym ośrodkiem gospodarczym, miastem wiary i kultury przez co nazywano go Perłą Warmii.

lidzbark warmiński

Był miastem biskupów warmińskich, którzy w 1350 roku rozpoczęli budowę wyjątkowego zamku, który stał się siedzibą biskupów.

Zamek biskupów warmińskich – Lidzbark Warmiński

Jeśli Lidzbark Warmiński jest Perłą Warmii, to Perłą Lidzbarka jest zamek biskupów warmińskich. To obecnie jeden z najcenniejszych polskich zabytków, który w 2018 roku trafił na listę Pomników Historii i to główna atrakcja Lidzbarka Warmińskiego.

lidzbark warmiński

Całkiem niedawno zbieraliśmy materiały o Szlaku Zamków Gotyckich na Warmii i Mazurach oraz Szlaku Kopernikowskim, a dodatkowo polecamy również te filmy:

Szlak Kopernikowski na Warmii i Mazurach

Szlak Zamków Gotyckich na Warmii i Mazurach

Biskupi postanowili wybudować zamek w rozwidleniu dwóch warmińskich rzek – Łyny i Symsarny. Przez wieki, dopóki, nie dobudowano do niego, nieistniejącego dziś pałacu, był siedzibą i domem biskupów. Każdy z kolejnych jego rządców starał się rozwijać i poprawiać jego wygląd.

lidzbark warmiński

Jedną z wyjątkowych ozdób są piękne, murowane, dwukondygnacyjne krużganki. Z ich powodu lidzbarski zamek bywa nazywany „Wawelem Północy”, bo dziedziniec przypomina nieco ten z Krakowa.

Muzeum Warmińskie w Lidzbarku Warmińskim

Obecnie w zamku znajduje się Muzeum Warmińskie, będące oddziałem Muzeum Warmii i Mazur. Byliśmy tu nie jeden raz i osobiście polecamy zwiedzać je z przewodnikiem. Na zwiedzanie warto zaplanować kilka godzin.

lidzbark warmiński

Podziemia Zamku – Muzeum

Rok temu jego tajemnice odkrywał przed nami Pan Damian Zawada. W tym roku dyrektor zamku – Pani Małgorzata Jackiewicz – Garniec przypomniała nam o jednym z eksponatów, który można zobaczyć w podziemiach.

lidzbark warmiński

O liście z butelki piszemy na wstępie tego tekstu, a wart jest wspomnienia, bo oprócz składu ekipy remontowej, płacy za godzinę, która wynosiła, która wynosiła 94 fenigi, list pokazuje, że Lidzbark Warmiński, był pięknym i dobrym miejscem do życia.

lidzbark warmiński

Można zobaczyć artefakty pozyskiwane podczas różnych prac, przepiękne, świetnie zachowane kafle z zamkowych pieców z gotyckimi zdobieniami, które nie tylko dobrze grzały ale i cieszyły oczy.

Wnętrza zamku biskupów

Dziedziniec lidzbarskiego zamku jest brukowany, otaczają go na dwóch kondygnacjach murowane krużganki, kryte dachem. Warto dodać, że siedziba biskupów warmińskich cudem ocalała z wojennej pożogi i jest jednym z najlepiej zachowanych i najbardziej oryginalnych zamków gotyckich w Polsce.

lidzbark warmiński

Na pierwszym piętrze, tuż przy wyjściu ze schodów widać jak zamek w Lidzbarku Warmińskim był pięknie i bogato zdobiony malowidłami, nie tylko we wnętrzach, ale również w częściach służących komunikacji.

lidzbark warmiński

Podczas prowadzonych niedawno prac, na jednej ze ścian odkryto pamiątki po gościach, które dziś można by nazwać graffiti. Jedno z nich rysowane cyrklem to okręgi przypominające układ niebieski. Z wielkim prawdopodobieństwem można przyjąć, że stworzył je Mikołaj Kopernik.

lidzbark warmiński

Sale zamku okalają dziedziniec i są połączone tak, że można je zwiedzać na okrągło.

lidzbark warmiński

Nie wspominaliśmy o tym wcześniej, ale oprócz biskupów, ich licznych gości, miasto na swojej wojennej ścieżce odwiedzał Napoleon.

W pierwszej sali można podziwiać obraz napoleońskiej bitwy pod Heislbergiem (bo tak nazywał się Lidzbark Warmiński). Obraz uważany był za zaginiony, odnaleziono go w prywatnej kolekcji, z której został wykupiony, odrestaurowany i dziś cieszy oczy.

zamek w lidzbarku warmińskim

Naszym zdaniem lidzbarski zamek jest najpiękniejszym z tych jakie można zwiedzać na Warmii i Mazurach. Wnętrza zamku biskupów mają swój wyjątkowy klimat, dobrą energię, a na pewno kolorytu dodają mu piękne zdobienia, która sprawiają, że od razu wydaje się być przytulny.

lidzbark warmiński

Spacerując po zamku zerknijcie czasem na sklepienia i zdobienia okien, bo można w nich wypatrzyć prawdziwe perełki.

lidzbark warmiński

Większość zbiorów poświęcona jest gospodarzom zamku czyli kanonikowi Mikołajkowi Kopernikowi, zasłużonym działaczom kultury polskiej jak jego wuj Łukasz Watzenrode, Jan Dantyszek, Stanisław Hozjusz czy Marcin Kromer. A szczególnie ostatniemu z nich czyli księciu poetów Ignacemu Krasickiemu.

lidzbark warmiński

Najcenniejsza w zbiorach muzeum jest bez wątpienia kapa liturgiczna z altembasu, zdobiona srebrnymi i złotymi nićmi. Biskupi używali jej podczas najważniejszych uroczystości. W Polsce są tylko dwie tak dobrze zachowane kapy, o takiej wartości. Druga znajduje się na Wawelu.

zamki gotyckie na Warmii i Mazurach

Kolejnym miejscem, które na pewno zrobi na Was wrażenie jest wielki refektarz. Jest ogromny, zdobionymi oryginalnymi malunkami, a na jego ścianach można zobaczyć poczet wszystkich warmińskich biskupów.

lidzbark warmiński

Na pierwszym piętrze wyróżnia się rokokowa kaplica, z pięknymi organami, która dziś jest wykorzystywana do ceremonii ślubnych.

lidzbark warmiński

Wystawa malarstwa polskiego w zamku lidzbarskim

Na koniec zerknijcie na poddasze. Można tam zobaczyć wyjątkową, naszym zdaniem, wystawę stałą sztuki współczesnej XX i XXI wieku.

lidzbark warmiński

Wystawa ta jest uważana przez ekspertów, za wzorcowy przegląd polskiej sztuki współczesnej tego okresu.

Będziecie mogli na niej podziwiać prace Jacka Malczewskiego, Józefa Mehoffera, Jana Fałata, Leona Wyczółkowskiego, Jerzego Dudy-Gracza czy Jana Stanisławskiego.

Wystawa stała polskiego malarstwa XX i XXI wieku na zamku w Lidzbarku Warmińskim

A stąd prosta droga wiedzie do wieży, na którą również polecamy wejść, bo stąd rozciąga się najlepsza panorama na Lidzbark Warmiński

lidzbark warmiński

Co warto zobaczyć w Lidzbarku Warmińskim?

Najbardziej znany w Lidzbarku Warmińskim jest zamek biskupów, ale miasto ma do zaoferowania dużo więcej, więc warto ruszyć na spacer by lepiej je poznać.

Z czego jeszcze słynie Lidzbark Warmiński?

ArtGalery Jaskólska w Lidzbarku Warmińskim

Gdy jesteśmy jeszcze w klimatach sztuki współczesnej to warto zerknąć do znajdującej się obok zamku, niedawno otwartej ArtGalery Jaskólska. To autorska galeria sztuki stworzona przez malarkę, profesorkę i wykładowczynię Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie.

lidzbark warmiński

Galeria mieści się nad brzegami Symsarny, w 100-letnich murach dawnej pralni. Jej surowy klimat świetnie kontrastuje z prezentowanymi w niej pracami.

ART Gallery Jaskólska w Lidzbarku Warmińskim

Na otwarciu zaprezentowana została wystawa prac Jana Wołka. Galeria jest otwierana okazjonalnie i żeby ją odwiedzić trzeba wcześniej się umówić.

Adres:

  • Art Galery Jaskólska – ul. Wyszyńskiego 2B
  • tel. 608-325-947

Kolegiata św. Piotra i Pawła w Lidzbarku Warmińskim

Gdy wyjdziecie z zamku i ruszycie wzdłuż Łyny, pod prąd zobaczycie lidzbarską kolegiatę, która stoi w miejscu pierwszego, drewnianego kościoła z 1311 roku, który spalił księże litewski Witenes ( starszy brat Gedymina).

lidzbark warmiński

Trójnawowy, murowany gotycki kościół powstał w drugiej połowie XIV wieku. Kościelną wieżę, podwyższaną po pożarze w XVII wieku (66 m), wieńczy barokowy hełm z chorągiewką i herbem biskupa Potockiego.

Oranżeria Krasickiego

Naprzeciwko fary dojdziecie do ogrodów biskupich z końca XV wieku. U podnóża stoi pomnik biskupa Ignacego Krasickiego, który odbudował pawilony ogrodowe oraz pałacyk, pełniący w okresie letnim funkcje rezydencji wypoczynkowej.

lidzbark warmiński

W roku 1770 biskup Potocki rozbudował pawilon ogrodowy, który do dziś zachwyca swoją klasycystyczną formą. Wnętrze oranżerii zostało przebudowane w XIX i XX wieku. Do chwili obecnej bez zmian zachowana została jedynie sala centralna, a w budynku mieści się Miejska Biblioteka i galeria.

Stare Miasto i Wysoka Brama

Niestety pod koniec II wojny światowej, najstarsza część miasta została zniszczona w 80% przez wojska radzieckie. Na zgliszczach wzniesiono betonowe blokowiska. I niestety wyburzono również sporo cennych, osiemnastowiecznych budynków.

lidzbark warmiński

Dlatego dziś Stare Miasto to pomieszanie starego z nowym. Ale co ważne, oprócz bloków odbudowano kamienice, które nawiązują stylem do przedwojennej zabudowy.

lidzbark warmiński

Ładnie prezentuje się tu dawny ratusz, gdzie obecnie mieści się Urząd Stanu Cywilnego.

lidzbark warmiński

Piękne jest też przedbramie lidzbarskich murów obronnych znane jako Wysoka Brama, adoptowane obecnie przez nowego właściciela do nowych funkcji.

lidzbark warmiński

Na deptaku wiodącym od przedbramia w stronę zamku patrzcie uważnie pod nogi, a zobaczycie tablicę ufundowaną przez klub Rotary z Bartoszyc. Tablica pokazuje jak pięknie wyglądały niegdyś poszczególne pierzeje Starego Miasta.

lidzbark warmiński

Kościół grekokatolicki

Gdy miniemy przedbramie i wyjdziemy ze Starego Miasta zobaczymy biały kościół.

lidzbark warmiński

To dawny zbór protestancki, najwybitniejszy przykład architektury tego wyznania na Warmii. Powstał na początku XIX wieku według projektu Karla Shinkla.

lidzbark warmiński

Dziś to cerkiew prawosławna.

Bulwary nad Łyną w Lidzbarku Warmińskim

Po obejrzeniu cerkwi polecamy znaleźć przejście w ścianie kamienic naprzeciwko i zejść do rzeki Łyny. To świetne miejsce wypoczynku, pięknie wykorzystane przez miasto.

lidzbark warmiński

Wzdłuż Łyny od kolegiaty apostołów ciągną się lidzbarskie bulwary, które są naszym zdaniem świetnym przykładem na mądre wykorzystanie pieniędzy z UE.

Co warto zobaczyć na bulwarach w Lidzbarku Warmińskim?

Bulwary nad Łyną w Lidzbarku Warmińskim

Bulwary to nie tylko trawnik, ławeczki i miejsce wypoczynku. Jest tam fajna stacja rowerowa, gdzie można zrobić sobie przerwę na trasie.

lidzbark warmiński

Figury sławnych ludzi Lidzbarka Warmińskiego

Przejdźcie się tędy, a zobaczycie figury trzech najsławniejszych osób, które w Lidzbarku mieszkały krócej lub dłużej. Po jednej stronie rzeki zlokalizowany jest pomnik Mikołaja Kopernika i Napoleona Bonaparte.

Sławne postaci Lidzbarka Warmińskiego na bulwarach nad Łyną

A po drugiej znajdziecie ławeczkę ostatniego mieszkańca lidzbarskiego zamku czyli biskupa Ignacego Krasickiego

Drzewko jazzowe

Na bulwarach obok ławeczki stworzono też bardzo ciekawą instalację jaką jest drzewko jazzowe.

lidzbark warmiński

To projekt lidzbarskiego plastyka Zbyszka Zajączkowskiego. Gdy przechodzi się obok drzewko samo zaczyna grać muzykę, do której praw udzielił Mariusz Bogdanowicz. To kompozytor jazzowy, prezes Polskiego Stowarzyszenia Jazzowego, który gościł na Lidzbarskich Wieczorach Jazzowych.

lidzbark warmiński

Warto zatrzymać się przy drzewku, poszukać nut z nazwiskami muzyków oraz nazwami zespołów i datami ich koncertów na wszystkich Lidzbarskich Wieczorach Jazzowych.

Lidzbark Warmiński Uzdrowisko

Warto o tym wspomnieć, że Lidzbark Warmiński posiada długą uzdrowiskową tradycję. Przed wojną w mieście istniał Luftkurort czyli uzdrowisko klimatyczne i przyjeżdżali tu kuracjusze z całych Niemiec.

Jakie miejsca tworzą Uzdrowisko Lidzbark Warmiński?

Dlatego nic dziwnego, że w 2013 roku Lidzbark Warmiński otrzymał potwierdzenie właściwości leczniczych klimatu, które było jednym z pierwszych elementów do stworzenia w tym mieście Uzdrowiska.

lidzbark warmiński

To oznacza, że będą tu mogły leczyć się osoby z chorobami układu krążenia, narządów ruchu, neurologicznymi i przemiany materii. Gdy piszemy ten tekst ( w sierpniu 2023 roku ) do zakończenia całości projektu jest bliżej niż dalej.

Termy Warmińskie

Jako pierwsze powstały Termy, które są zlokalizowane po lewej stronie od drogi wjazdowej z Olsztyna do Lidzbarka Warmińskiego.

lidzbark warmiński

To z jednej strony cały kompleks basenów wewnętrznych i zewnętrznych, które zimą cieszą się szczególnym powodzeniem.

lidzbark warmiński

Termy to również sauny fińskie, mokre oraz tężnia solna.

lidzbark warmiński

Co ciekawe w skład Term Warmińskich wchodzą pokoje noclegowe z pięknym widokiem na okoliczne warmińskie krajobrazy.

lidzbark warmiński

Tężnie w Lidzbarku Warmińskim

Niedaleko Term powstały niedawno tężnie, które są kolejnym z elementów istotnych dla powstającego Uzdrowiska Lidzbark Warmiński.

lidzbark warmiński

Tężnia solankowa ma długość blisko 100 metrów i wysokość 6 metrów, a kształtem przypomina ślimaka, w nawiązaniu do symbolu sieci Cittaslow, do której miasto należy od 2006 roku.

lidzbark warmiński

Zbudowana jest z drewna sosnowego i wypełniona tarniną. U dołu znajduje się basen z wodą solankową, a w górnej części taras widokowy.

Tężnia solankowa w Lidzbarku Warmińskim

Obok znajduje się plac zabaw dla dzieci, solarne ławki do ładowania chociażby telefonów, a od zamku do Tężni budowana jest promenada, która będzie najkrótszą drogą z centrum miasta.

Pawilon Zdrowia w Lidzbarku Warmińskim

lidzbark warmiński

Obok Tężni otwarto na początku sierpnia 2023 roku Pawilon Zdrowia. To pięknie położone miejsce, gdzie realizowane będą różnorodne zabiegi lecznicze.

lidzbark warmiński

Są tu również gabinety fizykoterapii, helioterapii i areozoloterapii. A jednym z ciekawszych miejsc jest grota solna.

Pawilon zdrowia w Lidzbarku Warmińskim

Naprzeciwko Pawilonu odtworzono tzw. żabi staw, który otoczony jest drewnianą ścieżką spacerową, a na niej znajdują się ławki i wygodne drewniane leżaki.

Lidzbark Warmiński – noclegi

Jeśli ktoś pyta o nocleg w tym mieście to zdecydowanie, w pierwszej kolejności polecimy Hotel Krasicki.

hotel krasicki

Hotel, który pięknie wpisuje się grupę hoteli jakie można spotkać na Warmii i Mazurach, zlokalizowanycyh w zabytkowych miejscach z duszą.

hotel krasicki

Hotel znajduje się w przedzamczu lidzbarskiego zamku, gdzie biskupi warmińscy rezydowali przez prawie czterysta pięćdziesiąt lat – od 1350 do 1795 roku.

hotel krasicki

Zabytkowe mury to dobre miejsce do wypoczynku, a w piwnicach znajdują się hotelowa restauracja i kawiarnia oraz świetne SPA św. Katarzyny.

hotel krasicki

Polecamy przejść się po tych wyjątkowych wnętrzach i zapytać w recepcji o możliwość odwiedzenia wieży zegarowej i biblioteki Krasickiego.

Wnętrza Hotelu Krasicki w Lidzbarku Warmińskim

A gdyby komuś nie odpowiadał ten hotel to można poszukać innej opcji.

Booking.com

Gondolą po Łynie w Lidzbarku Warmińskim

Jedną z opcji jaką oferuje Hotel Krasicki jest możliwość popływania gondolą przez Lidzbark Warmiński po Łynie.

lidzbark warmiński

Rzeka na tym odcinku ma wysoki poziom wody, który przekracza często 2 metry głębokości.

lidzbark warmiński

Wynika to z konieczności jej spiętrzenia przed znajdującą się za Lidzbarkiem Warmińskim elektrownią wodną.

lidzbark warmiński

Ale pomijając ten fakt, spojrzenie na miasto Kopernika i Krasickiego z perspektywy wody jest naszym zdaniem wyjątkowe. Kilka lat wcześniej płynęliśmy tędy kajakiem i uważamy, że spływ Łyną na tym odcinku jest ze wszech miar godny polecenia każdemu.

lidzbark warmiński

Gdzie zjeść w Lidzbarku Warmińskim?

Już kilka razy testowaliśmy kuchnię Hotelu Krasicki, a podczas tego pobytu absolutnie rewelacyjne były sezonowe zupy m.in. botwina czy chłodnik. A także desery😍.

hotel krasicki

Ale jeśli ktoś szuka czegoś w centrum, to możemy polecić pizzerię Na Okrągło, która znajduje się tuż obok Wysokiej Bramy.

pizzeria na okrągło

Wybór jest taki jak trzeba czyli nie za duży, nie za mały. Byliśmy większą grupą, zamawialiśmy kilka rodzajów i wszystkie były świetnie wypieczone i z bardzo dobrymi dodatkami.

Hej, dołącz do nas 😎

Jeśli czujesz, że to również Twoje miejsce zapisz się na newsletter. Raz w tygodniu maile, nowe teksty, filmy, przepisy kuchenne i podwodne ciekawostki. Zero spamu! Zobacz naszą Politykę Prywatności, dowiedz się więcej.

Szalone Walizki
Szalone Walizki
Szalony Walizki - blog podróżniczy Doroty i Jarka. O podróżowaniu po 50tce z perspektywy czterech żywiołów: wody, ziemi, powietrza i... podniebienia. Zostań z nami i znajdź swoją inspirację.
0 0 zagłosowane
Article Rating
Subskrybuj
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Wbudowane informacje zwrotne
Zobacz wszystkie komentarze
0
Uwielbiamy Twoje opinie. Prosimy zostaw komentarz lub gwiazdki oceniające artykułx