Przez Pomorskie po wodzie – zobacz Bałtyk, Wisłę, Zalew i Malbork

3,K

Zapraszamy na cykl przez „Przez Polskę po wodzie”

Pewnie nigdy byśmy nie popłynęli „Przez Pomorskie po wodzie” a dalej przez Polskę gdyby nie drobny fakt. To pasja, która zmienia wszystko. Od zawsze lubimy wodę, aktywnie spędzać czas żeglując, nurkując, pływając czy morsując. Pomysł na rejs houseboatem zrodził się w najtrudniejszym, pandemicznym roku 2020, gdy nie wiadomo było jeszcze, gdzie i jak będzie można podróżować. A pływanie zawsze daje możliwość trzymania dystansu społecznego i ograniczenia kontaktów do członków załogi. I wraz z nimi czerpania radości z takiej podróży. A nie brakowało w niej pięknych chwil, które chyba bardziej doceniamy po czasie, w chwili gdy tworzymy ten wpis.

Tym tekstem „Przez Pomorskie po wodzie…” otwieramy cykl artykułów i filmów poświęconych Polsce widzianej od strony wody. Na ten cykl zapraszamy Cię serdecznie bo być może zainspiruje Cię do takiej formy spędzania czasu lub ruszenia do jednego z odwiedzonych przez nas miejsc.

Przez Polskę po wodzie – Międzynarodową Drogą Wodną E70

Naszym celem była Międzynarodowa Droga Wodna E70 a konkretnie jej polska część. To długa, europejska trasa wodna, wytyczona rzekami i kanałami, która biegnie od Kłajpedy do Rotterdamu.

Polski odcinek prowadzi od granicy z Rosją, przez Zalew Wiślany, Nogat lub Szkarpawę. Dalej Wisłą, Kanałem Bydgoskim, Notecią i Wartą aż do jej ujścia do Odry.

Trasa ma około 550 km. Celowo piszemy około bo jej długość jest uzależniona od pomysłu na jej przepłynięcie. Na terenie Pomorskiego, do Wisły można dotrzeć zarówno Nogatem jak i Szkarpawą. A później skręcić chociażby do Gdańska. Opcji jest kilka a plan to indywidualna sprawa każdego z nas.

Najważniejsze na tej trasie wydaje nam się jednak zaplanowanie przejścia śluz o czym będziemy pisać wiecej w części Kujawsko-Pomorskiem i Wielkopolskiej bo w Pomorskiem, na Nogacie są tylko 4 śluzy.

Dwie przed Malborkiem – w Rakowcu i Michałowie oraz dwie za Malborkiem – w Szonowie i Białej Górze. No i ewentualnie przy opcji płynięcia Szkarpawą, do przepłynięcia jest Śluza Gdańska Głowa.

Za to w Kujawsko-Pomorskiem i Wielkopolsce czekają na nas 22 śluzy, których nie będziemy wymieniać bo znajdziecie je wszystkie łącznie z kontaktami na tych stronach:

• Międzynarodowa Droga Wodna E70 – śluzy
• Pętla Wielkopolska – śluzy na Noteci
• RZGW Bydgoszcz
• RZGW Gdańsk

Przez Pomorskie po wodzie – mapa odwiedzonych miejsc

Dlaczego planowanie przejścia śluz jest ważne?

Bo śluzy mają swoje godziny otwarcia w sezonie i poza sezonem. Przepłynięcie śluzy zajmuje średnio 25 minut. Na terenie Pomorskiego śluzy pracują w weekendy również poza sezonem. W Kujawsko-Pomorskiem i Wielkopolsce już nie, więc śluzowanie trzeba zaplanować i zamówić drogą mailową. Nie jest to trudne a największy problem to mądre zaplanowanie trasy wedle własnych potrzeb.

Zobacz więc jak wyglądała nasza trasa, którą zacznijmy symbolicznie od Piasków czyli granicy z Rosją. O czarterze houseboata opowiemy nieco później. Ale najpierw co nieco o Mierzei Wiślanej i jej przekopie.

Mierzeja i Zalew Wiślany

Wiecie, że Mierzeja Wiślana to nic innego jak wielka, piaszczysta wydma, którą uformowały fale morskie. Największa wydma na Mierzei jest obok Krynicy Morskiej, nazywa się Wielbłądzi Garb i ma 56 m n.p.m.

Mierzeja ma 96 km długości, do dwóch kilometrów szerokości i oddziela wody Zalewu od Bałtyku.

Zalew Wiślany

Po polskiej stronie Zalew ma 30 km długości i jest traktawany jako wewnętrze wody morskie.

Dlatego pływanie po nim obowiązkowo wymaga uprawnień motorowodnych.

Średnia głębokość to 2,7 metra co niestety czuć przy wietrznej pogodzie bo fale przy takiej głębokości bywają nieprzyjemne, krótkie i szarpią. Co niezbyt dobrze wspomina Dorotka?.

Przekop Mierzei Wiślanej

Pomiędzy Kątami Rybackimi a Krynicą Morską, za wsią Skowronki, trafiliśmy na budowę kanału żeglugowego „Nowy Świat” znanego jako przekop Mierzei Wiślanej.

Kanał to potężna inwestycja, która ma skrócić aż o 100 km połączenie Zatoki Gdańskiej z Zalewem Wiślanym.

Oprócz przekopu samego kanału inwestycja wiąże się z budową portu osłonowego, sztucznej wyspy oraz torów wodnych na Zalewie i rzece Elbląg.

Piaski

Nieprzypadkowo gdy wpisujemy lokalizację tego miejsca na Mierzei Wiślanej na Instagramie, wyskakuje wpis – Piaski na końcu świata

Bo Piaski leżące przy granicy z Rosją są dzięki temu położeniu wyjątkowym miejscem do odwiedzenia. W sumie to niepozorna wieś. Od strony Mierzei Wiślanej jest port rybacki, w którym oprócz miejsc do cumowania nie ma żadnej infrastruktury. Dlatego wybierając się tu houseboatem dobrze jest zatankować łódź, naładować akumulatory i wtedy cieszyć się pięknem miejsca.

Bardzo polecamy spacer na nadbałtyckie plaże po stronie północnej Mierzei. Sam spacer przez las sosnowy będzie uroczy.

Przy wyjściu są wydmy i od razu prośba – nie wchodź na nie bo serce boli gdy ludzie mimo widocznych zakazów zadeptują je dla własnego widzimisie.

A plaże równie piękne jak w innych częściach Bałtyku a być może i piękniejsze bo nie na nich ludzi.

Krynica Morska

Krynica jest chyba najbardziej obleganym i tłocznym miejscem na Mierzei. W sezonie bardzo popularna więc jadąc samochodem swoje trzeba tu odstać. Więc nasza alternatywna trasa wodą jest zdecydowanie lepsza.

Port w Krynicy Morskiej

Port jest bardzo duży i świetnie przygotowany. Naszym zdaniem to najlepszy port na Zalewie Wiślanym.

• 85 miejsc przy y-bomach i longsidem
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice
• odbiór ścieków z jachtu

Cennik:

• postój – 20 do 25 PLN
• sanitariaty i prysznice – 12 PLN
• tankowanie wody do łodzi – 5 PLN
• prąd na kei – 7 PLN

Latarnia w Krynicy Morskiej

Oprócz plaż jednym z ciekawszych miejsc do odwiedzenia jest latarnia morska w Krynicy Morskiej. To jedyna latarnia na Mierzei Wiślanej. Wieża ma 30 metrów a jej światło widziane jest z odległości 20 mil morskich.

Pierwsza latarnia powstała tu pod koniec XIX wieku ale niestety została zburzona w czasie II wojny światowej. Latem można ją zwiedzać a wstęp na nią jest płatny:

• bilet normalny – 7 zł
• bilet ulgowy – 5 zł

Kąty Rybackie

To pierwszy z portów na Mierzei Wiślanej. Jest zarówno przystań żeglarska jak i port rybacki. Port zdecydowanie mniejszy niż ten w Krynicy ale równie dobrze wyposażony.

Port w Kątach Rybackich

• 16 miejsc przy y-bomach
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice
• odbiór ścieków z jachtu

Cennik:

• postój – 50 PLN
• sanitariaty i prysznice – 20 PLN
• tankowanie wody do łodzi – 10 PLN
• prąd na kei – 15 PLN

I jest to najdroższy z portów na Zalewie Wiślanym.

Co robić w Kątach Rybackich?

Po wyjściu z portu, po prawej stronie można odwiedzić Muzeum Zalewu Wiślanego, gdzie jedną z najważniejszych ekspozycji stałych jest ta, poświęcona ginącemu zawodowi jakim jest rybołóstwo zalewowe.

Osobiście polecamy również wybrać się na drugą stronę Mierzei Wiślanej, na jedną z piękniejszych, bałtyckich plaż.

Przypadkiem trafiliśmy tu na najpiękniejszy, polski żaglowiec czyli Dar Młodzieży

A później mieliśmy przyjemność podziwiać wyjątkowy zachód słońca, które nie są tu wcale rzadkością a przy dobrej pogodzie wręcz normą.

https://www.instagram.com/p/CTKqUP4jNr6/

Wisła Królewiecka

Jest kilka możliwości by z Zalewu Wiślanego popłynąć dalej na zachód Międzynarodową Drogą Wodną E70. Jeśli macie mniejszego houseboata to polecamy przepłynąć Wisłą Królewiecką i po drodze zobaczyć w Sztutowie Most Czterech Pancernych.

Nakręcono na nim jeden z epizodów, w tym, popularnym w czasie PRL serialu, gdzie załoga Rudego 102 zdobywała nadrzeczny przyczółek podczas marszu na Berlin.

Szkarpawa

Dalej można przepłynąć Szkarpawą, zwaną niegdyś Wisłą Elbląską, skąd czarterowaliśmy houseboata, na Wisłę.

Wejścia na królową polskich rzek chroni śluza Gdańska Głowa, która zabezpiecza także Żuławy przed powodziami.

Gdańsk

Ze Szkarpawy możemy popłynąć również do Trójmiasta, przez śluzę Przegalina. Martwą Wisłą dotrzemy do centrum miasta, gdzie można spokojnie zacumować w jednym z portów na Motławie przy Wyspie Spichrzów.

[mailpoet_form id=”11″]

Od Górek Zachodnich do centrum miasta, Martwa Wisła to obszra wewnętrznych wód morskich, gdzie wymagane są uprawnienia sternika motorowodnego.

Po drodze możesz też zatrzymać się w Błotniku, który jest największą przystanią żeglarską nie tylko na Martwej Wiśle ale i całej Pętli Żuławskiej.

To jedno z naszych ulubionych miejsc w Gdańsku, które ciekawie wygląda zarówno z wody jak i lądu. A stąd już tylko krok do atrakcji Gdańska, które są zlokalizowane w Głównym Mieście i obok niego.

Więcej o tym co robić w Gdańsku przeczytasz w naszym tekście:

• Weekend w Gdańsku – 10 rzeczy, które warto wiedzieć

Nogat

Druga opcja popłynięcia na zachód MDWE70 to rejs Nogatem do Malborka. To będzie wyjątkowa gratka dla osób kochających obserwacje i fotografię ptaków.

Na Nogacie można zobaczyć czaple, łyski, żurawie, mnóstwo kaczek, łabędzi i kormoranów.

Oraz wiele innych gatunków, których wybacz, nie jesteśmy w stanie rozpoznać bo nie jesteśmy specami w tej dziedzinie.

Śluza Michałowo

Śluza Michałowo jest pierwszą od strony Zalewu i czwartą śluzą kaskady Nogatu od strony Wisły. Powstała w tym samym czasie co śluzy na Odrze, Kanale Bydgoskim i Augustowskim czyli na przełomie XIX i XX wieku i ma podobną, jednokomorową konstrukcję. Jest otwierana ręcznie.

• długość śluzy – 57 m
• szerokość śluzy – 9,54 m
• spad – 2,4 m

Po obydwu stronach śluzy znajduje się awanport i dalby, przy których można zatrzymać się w oczekiwaniu na otwarcie wrót. Warto 10-15 minut przed przybyciem uprzedzić telefonicznie obsługę. Wtedy śluzowanie idzie sprawniej.

Telefony do obsługi śluzy Michałowo

• stacjonarny – 55 247 14 17,
• komórkowy 511 603 316

Osobiście polecamy dzwonić na telefony komórkowe bo obsługa śluzy podczas prac w terenie zwykle ma przy sobie komórki.

Śluza Rakowiec

Śluza w Rakowcu jest bliźniacza do tej w Michałowie więc jej opis sobie podarujemy. Warto jednak pamiętać, że śluzy na Pętli Żuławskiej, w sezonie są czynne w godz. od 9.00 do 17.00

Obsługa często otwiera tylko jedne wrota co oznacza 4,5 metra na wejście i wyjście ze śluzy. Dlatego śluzowanie wymaga skupienia.

Telefony do obsługi śluzy Rakowiec

• stacjonarny – 55 272 83 71,
• komórkowy – 515 549 552

Malbork

Dosłownie tuż za Rakowcem wpływamy do Malborka. Prawie do Malborka a właścicie do mariny, która znajduje około kilometra przed Starym Miastem i najważniejszym w Malborku zabytkiem jakim jest zamek.

Co zobaczyć w Malborku?

Przystań Żeglarska „Park Północny w Malborku”

Przystań Żeglarska w Malborku jest bardzo ładna i zrobiła na nas dobre wrażenie.

• 5 miejsc przy y-bomach
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice ( po jednym w części damskiej i męskiej )
• odbiór ścieków z jachtów

Cennik

• postój – 30 PLN plus 10 PLN za każdą osobę
• sanitariaty i prysznice – 12 PLN
• prąd na kei w cenie

Kontakt do mariny

tel. +48 55 272 24 13

Spacer po Starym Mieście w Malborku

Zanim odwiedzisz zamek zrób sobie spacer po Starym Mieście. Pewnie trafisz na pomnik Kazimierza Jagiellończyka, który wjeżdżając na koniu do miasta w 1457 roku rozpoczął ponad 300 letnie czasy polskie.

Spacerując wokół miasta o poranku w poszukiwaniu kawy, natknęliśmy się na dawne bramy – Mariacką czy Garncarską

a bliżej zamku trafiliśmy na Ratusz Staromiejski, który był średniowieczną siedzibą władz miasta.

Zamek w Malborku

Jednym z najważniejszych miejsc do odwiedzenia na całej trasie a już na pewno na Nogacie jest zamek w Malborku. Jest on na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO i to jeden z najczęściej odwiedzanych zabytków w Polsce. Wstyd się przyznać, że nie pamiętamy kiedy byliśmy tu ostatni raz. A teraz zrobił na nas duże wrażenie.

Wiesz, że II wojnę światową przetrwała tylko połowa obecnego zamku? Został on jednak odbudowany a różnice widać w kolorze cegieł.

Po zakupie biletów w kasie spójrz na fotografię zniszczonego po wojnie zamku i porównaj ze stanem obecnym. Robi wrażenie.

Od czego zacząć zwiedzanie zamku w Malborku?

Przed wejściem polecamy obejść zamkowe mury. Na jednym z nich zobaczysz największą rzeźbę średniowiecznej Europy. To 8-metrowa figura Maryi z Dzieciątkiem.

Jak większość, została odbudowana po wojnie z fragmentów wygrzebanych z gruzów.

Zamki średni i wysoki w Malborku

Po przekroczeniu bramy wchodzimy na dziedziniec Zamku Średniego. Po prawej stronie znajduje się Wielki Refektarz z pięknymi kryształowymi sklepieniami.

W podłodze są otwory, którymi ogrzewano to wielkie pomieszczenie.

W tej części zamku są też kuchnie, zbrojownie i Pałac Wielkich Mistrzów.

Dalej jest Zamek Wysoki. Na dziedzińcu znajduje się studnia a nad nią pelikan karmiący swoje dzieci krwią.

W jednym ze skrzydeł trafiliśmy na dwie oryginalne skrzynie, które mają po 600 lat.

W Zamku Wysokim znajdują się też jedyne oryginalne drzwi spośród 700 wszystkich na zamku a wokół nich piękne zdobienia z przypowieści o pannach roztropnych i nieroztropnych. Drzwi prowadzą do najważniejszego kościoła Zakonu Szpitalników czyli Krzyżaków.

A przy wyjściu trafisz na kolekcję witraży ocalałych oraz takich, które znikały w wyniku przebudowy zamku.

Zwiedzanie zamku w Malborku

Co ciekawe zwiedzanie zamku nie jest możliwe samemu a jedynie z przewodnikiem lub audioprzewodnikiem.

I to bardzo mądre bo dzięki temu możemy dowiedzieć się wielu cennych szczegółów a nie tylko obejrzeć to wyjątkowe miejsce.

Ceny biletu:

• bilet normalny – 60 PLN
• bilet ulgowy – 40 PLN
• wrażenia – bezcenne

Śluza Szonowo

Opuściliśmy Malbork kierując się w stronę Wisły. Do pokonania mieliśmy jeszcze dwie śluzy. Pierwsza z nich to Śluza Szonowo. Tej samej konstrukcji co Michałowo. Obok znajduje się mała elektrownia wodna o mocy 0.5 MW.

• długość śluzy – 57,33 m
• szerokość śluzy – 9,54 m
• spad – 2,1 m

Telefony do obsługi śluzy Szonowo

• stacjonarny – 55 272 20 49,
• komórkowy – 509 219 551

Śluza Biała Góra

Śluza w Białej Górze jest wyjątkowa nie tylko z punktu widzenia Nogatu ale i Polski. Jest największa na tej rzece. Ma aż pięć par wrót. Podwójne wrota w każdą stronę oraz wrota przeciwpowodziowe.

• długość śluzy – 57,0 m
• szerokość śluzy – 9,53 m
• spad – 4,1 m

Telefony do obsługi Śluzy Biała Góra

• stacjonarny – 55 277 16 91,
• komórkowy – 797 511 541

Przystań Biała Góra

Po przepłynięciu całego Nogatu już wiemy, że szukając noclegu warto się zatrzymać się w Przystani Biała Góra. Ponieważ na Wiśle spokojnych przystani jest jak na lekarstwo.

• 17 miejsc do cumowania burtą
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice

Cennik

• cumowanie jachtu na dobę – 60 PLN
• w tej cenie wszystkie udogodnienia czyli korzystanie z sanitariatów, pryszniców, prądu i wody na kei

Telefon do Przystani Biała Góra – 785 651 081

Rejs po Wiśle

Pływanie po Wiśle to było dla nas duże przeżycie. Bo zwykle oglądaliśmy królową polskich rzek jedynie z brzegu lub z perspektywy mostu. Ale też zaskoczenie bo turystycznie i gospodarczo Wisła jest martwa.

Przez dwa dni nie spotkaliśmy na niej żadnych houseboatów i barek co jest niemiłym zaskoczeniem bo osobiście widzimy duży potencjał w tej rzece.

Tczew

Podobnie niemiłym zaskoczeniem była dla nas zamknięta Marina a właściwie budynek mariny w Tczewie. Kilka lat temu powstała tu nowa Przystań. Jest co prawda keja. zamontowano dystrybutor wody i prądu oraz monitoring. Tylko co z tego, gdy nie ma żywego ducha. A naszym zdaniem ideą portów nie jest bezobsługowość tylko bezpieczeństwo.

Na noc stanęliśmy więc w basenie portowym niewielkiej stoczni jachtowej.

A w samym Tczewie polecamy zwrócić uwagę na ten zabytkowy most kolejowy z 1891 roku.

Jest on najdłuższym takim mostem w Polsce i właśnie przechodził gruntowny remont.

UPDATE

W 2022 roku władze Tczewa podpisały nową umowę na dzierżawę wiślanej przystani, gdzie ma funkcjonować również gastronomia. To bardzo dobra wiadomość, która nas osobiście cieszy i daje sens funkcjonowaniu takich pięknych tras jak Pętla Żuławska oraz daje sens rozwijaniu turystyki wodnej.

Śluza Gdańska Głowa

Zadaniem śluzy oprócz umożliwienia żeglugi Szkarpawą jest ochrona Żuław przed powodzią. Niegdyś znajdowała się tu również twierdza bo to miejsce to klucz do kontroli nad ruchem do Gdańska i Elbląga.

• długość śluzy – 61,0 m
• szerokość śluzy – 12,5 m
• spad – 3,0 m

Telefon do obsługi śluzy Gdańska Głowa

• stacjonarny – 55 247 17 07,
• komórkowy – 735 094 723

Marina Rybina

To jeden z przyjemnych portów na Szkarpawie, która niegdyś nazywana była Wisłą Elbląską. I to również miejsce, gdzie można wyczarterować swojego houseboata.

• 10 miejsc do cumowania burtą
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice
• odbiór ścieków z jachtów

Cennik:

• cumowanie za dobę – 20 PLN
• prysznic, toaleta, tankowanie i prąd – 12 PLN

Telefon do Mariny Rybina – 605-107-455

Marina Osłonka

To kolejna nasza ulubiona przystań na Szkarpawie. Niewielka ale z naprawdę dobrym zapleczem i również miejsca czarterów łodzi.

• 5 miejsc do cumowania burtą
• prąd i woda na kei
• sanitariaty i prysznice

Cennik:

• cumowanie za dobę – 15-25 PLN
• prysznic, toaleta – 9 PLN
• prąd i woda – 5-10 PLN

Telefon do Mariny Osłonka – 667 866 178 lub 605 206 835

Jak wyczarterować houseboata?

Z naszego punktu widzenia, przy czarterowaniu houseboata warto zwrócić uwagę na kilka ważnych cech, które okazują się ważne podczas dłuższego pływania i jeśli chcemy zatrzymywać się również na dziko.

• na Zalew Wiślany – łódź z profilem kadłuba w kształcie litery „V”, która lepiej poradzi sobie z falami
• wysokość w mesie czyli pod pokładem. 2 m będzie idealne dla osób wysokich
• lodówka elektryczna ( gazowe nie są tak wydajne w ciepłe dni )
• prysznic z ciepłą woda na wyposażeniu toalety
• wydajne ogrzewanie
• zbiorniki na wodę pojemności min. 500 l a najlepiej 800 l
• kilka źródeł ładowania telefonów i sprzętów ( warto zabrać ze sobą ładowarki do gniazd 12V na kilka wejść USB
• zabudowany kokpit, która chroni w chłodniejsze i deszczowe dni
• instalacja 220V do ładowania urządzeń w porcie

Houseboat z takim wyposażeniem może kosztować na tydzień od 6 tys. zł.

Dodatkowe opłaty za rejs:

• koszt paliwa – w 2021 r. 15 PLN za motogodzinę, dla przykładu przepłynięcie pełnej Pętli Żuławskiej zajmuje około 25 motogodzin
• opłaty portowe za cumowanie, prysznice, prąd i wode na kei
• koszt sprzątania po rejsie – około 200 PLN

Nie będziemy rekomendować żadnej z firm bo każdy niech wybiera łódź pod kątem potrzeb i możliwości finansowych. Możemy jednak stwierdzić, że dobrze pływało nam się Vistulą 30 i śmiało możemy ją polecić.

W przygotowaniach do rejsu pomóc mogą również przewodniki i mapy MDWE70 czy też Pętli Żuławskiej, które można znaleźć w większości marin na tym szlaku.

Film „Przez Pomorskie po wodzie”

Zalew Wiślany po warmińsko-mazurskiej stronie

Zobacz też nasz wcześniejszy tekst i film poświęcony pływaniu po Zalewie Wiślanym w części warmińsko-mazurskiej

• Zalew Wiślany – atrakcje warmińsko-mazurskiej części lądowej