Szalone Walizki

Warmia – chillout pod gwiazdami

warmia astronomia

Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że to Warmia  jest astronomicznym sercem Polski. Bo przecież  tutaj powstało dzieło życia Mikołaja Kopernika – O obrotach sfer niebieskich. Ale od tamtych czasów minęły wieki i wiele się zmieniło. Oczywiście na korzyść.

A najlepiej tę zmianę widać w liczbach, które pokazują potencjał. Dwa planetaria plus jedno mobilne, pięć obserwatoriów i jedno mniejsze – okresowe. A to wszystko tylko w jednym regionie – głównie na Warmii i częściowo na Mazurach.

warmia astronomia
Widok nieba w Obserwatorium w Truszczynach,                                                                                                                        fot. Robert Szaj

Jesteśmy stąd z Warmii. Nasze serce tutaj bije najmocniej – a jakże. Ale nawet gdybyśmy nie byli to przeżycia i atrakcje związane z obserwacją nieba byłyby kolejnym powodem, żeby tu również przyjechać,nie tylko na krańce świata. To najmniej zaludniony region w Polsce, w związku z tym najmniej oświetlony a dla obserwacji nieba to tylko zaleta. Poza tym na Warmii jest po prostu pięknie. Chociaż na promocję regionu poszły grube miliony i wydaje nam się, że wszystko wiemy, to Warmia jest wciąż mało odkryta.

warmia astronomia

Pomyślcie sami. Podróżujemy zawsze po coś. Nawet banalne leżenie nad basenem też jest po coś, bo chodzi najczęściej o chillout, reset itp. Ale większość z nas stawia sobie zwykle bardziej ambitne cele, ma jakieś pasje lub coś lubi. A oglądanie nieba jest świetnym powodem. Szczególnie gdy jest ono tak czyste i piękne.

1. Frombork – Muzeum Kopernika

warmia astronomia
Wzgórze katedralne we Fromborku. fot. www.naszezamki.pl

Zacznijmy od Fromborka, gdzie żył i tworzył kanonik warmiński Mikołaj Kopernik. To tutaj znajduje się jeden z największych w Polsce teleskopów astronomicznych. Ponad sto lat temu we Fromborku powstało Muzeum słynnego astronoma.  W nim znajdziecie stanowiące jego największą atrakcję turystyczną – Planetarium i oddany kilka lat temu Park Astronomiczny, zlokalizowany obok wzgórza katedralnego. W ciągu dnia można zaplanować zwiedzanie Parku a wieczorem nocne pokazy nieba. Szczegóły na http://frombork.art.pl/pl/

2. Obserwatorium i Planetarium w Olsztynie

warmia astronomia
Obserwatorium Astronomiczne w Olsztynie
warmia astronomia
Obserwatorium astronomiczne w Olsztynie. Na szczycie znajduję teleskopy zainstalowane na stałe oraz platforma dla urządzeń mobilnych

Nieco młodszą historią może poszczycić się olsztyńskie obserwatorium ulokowane na wzgórzu przy ul. Żołnierskiej w dawnej wieży ciśnień. W trzymetrowej kopule na dachu zobaczymy dwa teleskopy – soczewkowy i zwierciadlany. Niedaleko od niego przy alei Piłsudskiego znajduje się Planetarium wyposażone ( o czym mało kto wie ) w najnowocześniejszą aparaturę projekcyjną wzorowaną na na Centrum Kopernik w Warszawie. Żeby umówić się na seans lub pokazy nieba wystarczy wejść na http://www.planetarium.olsztyn.pl/

warmia astronomia
Planetarium w Olsztynie. Najnowocześniej wyposażone w Polsce

3. Gigantyczny radioteleskop w Bałdach

warmia astronomia
Polska stacja radioteleskopu LOFAR w Bałdach. fot. Piotr Bułakowski, dla www.losyziemi.pl

Absolutnym hitem Warmii są placówki naukowe. Pod Olsztynem, w Bałdach, na terenie Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w 2015 roku  powstała  stacja LOFAR PL-612. To pierwsza z trzech planowanych stacji w Polsce. LOFAR to gigantyczny radioteleskop zbudowany na bazie licznych stacji w całej Europie. W jej skład wchodzi ponad 100 tysiącach punków odbierających sygnały radiowe z kosmosu. Pozwala on oglądać gwiazdy odległe od Ziemi nawet o 7 miliardów lat świetlnych. Szefem polskiego projektu jest profesor Andrzej Krankowski – wychowanek kortowskiej uczelni.

4. Obserwatorium Satelitarne w Lamkówku

Uniwersytet Warmińsko-Mazurski pozytywnie zaskakuje. Radioteleskop w Bałdach to nie jedyne czym mogą się pochwalić naukowcy z Kortowa. W Lamkówku koło Barczewa od lat działa Obserwatorium Satelitarne, które służy głównie współpracy i badaniom opartym o amerykański system geolokacji. GPS zna każdy przeciętny Kowalski bo wbudowany w telefon czy nawigację pomaga nam wyznaczyć naszą pozycję i dotrzeć do celu. Chociaż czasem prowadzi w maliny :).

Malownicze Truszczyny

A wracając na ziemię ze sfer naukowych obowiązkowo trzeba powiedzieć o największym, społecznym Obserwatorium Astronomicznym w Truszczynach. Obserwatorium jest malowniczo położone wśród pól okolic Lubawy. Mimo, iż dojazd do niego nie należy do najłatwiejszych to wybierzcie się tu koniecznie.

warmia astronomia
Jeden z teleskopów astronomicznych,                                                                                                                                      fot. Robert Szaj

Wizyta w Truszczynach to przede wszystkim chillout. Bierzecie matę, koc, coś ciepłego, kładziecie się wieczorem na trawie i patrzycie w gwiazdy. To naprawdę cudowny reset od gorączki dnia powszedniego.  Oddalenie od miasta powoduje, że nie ma tu szumu świetlnego, który w miastach ogranicza nam widoczność nieba.

warmia astronomia

Obserwatorium to jedna z przelicznych form działalności Fundacji Nicolaus Copernicus. Zajmuje się ona popularyzacją wiedzy o Mikołaju Koperniku i jest dumna między innymi z wydania jedynego polskiego przekładu książki Narratio Prima, która była streszczeniem słynnego dzieła Kopernika – De revolutionibus orbium coelestium czyli O obrotach sfer niebieskich. Mikołaj Kopernik w 1539 roku podjął decyzję o wydaniu O obrotach… jednak jego przyjaciel Jerzy Joachim Retyk – matematyk z Wittembergi napisał od razu streszczenia, które było formą promocji dzieła. Fundację prowadzi Robert Szaj, znawca i pasjonat astronomii, którego miłością do gwiazd zaraziła mama, prezentując mu w młodości książkę – 1001 pytań o Koperniku.

warmia astronomia
Pasjonat astronomii Robert Szaj

Możecie podglądać Obserwatorium i jego pracę oraz wydarzenia tutaj:  https://www.facebook.com/ObserwatoriumTruszczyny/ . Tutaj dowiecie się kiedy planowane są kolejne imprezy oraz podejrzycie fotki ze wcześniejszych spotkań.

Spotkanie edukacyjne,                                                                                                                                                                          fot. Robert Szaj

Winnice niezwykła ciekawostka w północnej Polsce

Truszczyny są wyjątkowe jeszcze z kilku powodów. Oprócz części astronomiczna to powstający rarytas w tej części Polski – winnicaa Copernicus, która już rodzi wspaniałe grona szczepu regent.

warmia astronomia
Młoda winnica czeka na swój czas…
warmia astronomia
a starsza, za domem rodzi m.in. znakomitego regenta

Pan Robert – to wykształcony winmaker, który wie o co chodzi w produkcji win. Na razie zajmuje się pewną niszą rynku jaką są wina jednoszczepowe. Musimy przyznać, że robi z dużym wyczuciem i znawstwem.

warmia astronomia
Ubiegłoroczna produkcja regenta z winnicy Copernicus

I to nie będzie zwykła grzeczność. Wino bardzo pozytywnie nas zaskoczyło. Biorąc pod uwagę to wszystko, dochodzimy jeszcze raz do tego samego wniosku. Warto przyjeżdżać na Warmię i Mazury. Tu nie można się nudzić. A jeśli spodobały Wam się astronomiczne ciekawostki regionu dajcie znać: lajkujcie i komentujcie.

Szalone Walizki
Szalone Walizki
Szalony Walizki - blog podróżniczy, porady, organizacja podróży, kuchnia, fotografia. Czyli coś dla Ciebie :), zapraszamy